TUSILENGE WAISLAMU KATIKA VITA DHIDI YA UGAIDI

Na Kareem H. Anwar

Ugaidi ni janga linalotishia amani, usalama na utu wa binadamu bila kujali dini, rangi au taifa. Hata hivyo, katika juhudi za kupambana na ugaidi, kumekuwepo na tabia ya kuwahusisha au kuwalenga Waislamu kwa ujumla, jambo linalokiuka haki za binadamu na mafundisho ya dini. Qur’ani Tukufu inaweka misingi ya haki, uadilifu na uwajibikaji binafsi, na inakataza waziwazi kuwahukumu watu kwa misingi ya dini au makundi yao.

Msingi muhimu katika Qur’ani ni kuwa kila mtu anawajibika kwa matendo yake mwenyewe, si ya kundi lake: “Wala mbebaji hatabeba mzigo wa mwingine.” Suratul An‘aam 6:164. Aya hii inaonyesha kuwa si haki kuwalaumu au kuwalenga Waislamu wote kwa matendo ya watu wachache wanaofanya uhalifu kwa jina la dini.

Qur’ani inakataza dhuluma kwa misingi yoyote ile: “Na wala chuki ya watu isiwapelekee kutotenda uadilifu. Tendeni uadilifu; huo ndio karibu zaidi na uchamungu.” Suratul Maa’idah 5:8. Kuwalenga Waislamu kwa ujumla katika vita dhidi ya ugaidi ni aina ya dhuluma inayopingana na amri ya uadilifu.

Uislamu unaharamisha mauaji ya wasio na hatia na vitendo vya vurugu: “Yeyote atakayemuua mtu asiyeua mtu au kufanya uharibifu katika ardhi, basi ni kama amewaua watu wote.” Suratul Maa’idah 5:32. Aya hii inabainisha wazi kuwa vitendo vya ugaidi vinapingana kabisa na mafundisho ya Qur’ani.

Lengo la Uislamu ni kulinda maisha na amani: “Na Mwenyezi Mungu anaita kwenye Nyumba ya Amani.” Suratu Yunus 10:25. Hivyo, kuuhusisha Uislamu na ugaidi ni kwenda kinyume na lengo kuu la dini ya Kiislamu.

Qur’ani inatahadharisha dhidi ya kubezana na kudharau wengine: “Enyi mlioamini! Watu wasiwadharau watu wengine; huenda wao wakawa bora kuliko wao.” Suratul Hujuraat 49:11. Kuwalenga Waislamu katika mapambano dhidi ya ugaidi kunachochea chuki na migawanyiko badala ya kuleta suluhu ya kweli.

Qur’ani inaelekeza Waislamu kuishi kwa amani na watu wote wasiofanya uadui: “Mwenyezi Mungu hakukatazeni kuwatendea wema na uadilifu wale wasiokupigeni kwa ajili ya dini.” Suratul Mumtahanah 60:8. Aya hii inaonyesha kuwa Uislamu hauwahimizii Waislamu kuwa maadui wa jamii, bali kuwa sehemu ya amani na mshikamano.

Qur’ani inahimiza ushirikiano katika mema: “Na saidianeni katika wema na uchamungu, wala msisaidiane katika dhambi na uadui.” Suratul Maa’idah 5:2. Kupambana na ugaidi kwa ufanisi kunahitaji ushirikiano wa watu wa dini zote, si kuwatenga au kuwalenga Waislamu.

Qur’ani inakataa adhabu za pamoja zisizo na haki: “Na hatuadhibu mpaka tumpeleke Mtume.” Suratul Israa 17:15. Hii inaonyesha kuwa adhabu inapaswa kutolewa kwa haki na kwa waliohusika moja kwa moja, si kwa makundi yote.

Kwa mujibu wa Qur’ani Tukufu, si haki wala si sahihi kuwalenga Waislamu katika vita dhidi ya ugaidi. Ugaidi ni uhalifu unaopaswa kupingwa kwa misingi ya sheria, uadilifu na ushahidi, bila kuhusisha dini au kundi zima la watu. Qur’ani inasisitiza uwajibikaji binafsi, uadilifu bila ubaguzi, kulinda maisha ya wasio na hatia, na kuimarisha amani ya jamii.

Hivyo, mapambano dhidi ya ugaidi yatakuwa na mafanikio pale yatakapojengwa juu ya haki, ushirikiano na kuheshimu utu wa binadamu, si kwa kuwalenga au kuwahukumu Waislamu kwa ujumla.