UMUHIMU WA KUISHI KWA KUVUMILIANA NA MADHEHEBU MENGINE KWA MUJIBU WA QUR’ANI TUKUFU

 

Na Kareem H. Anwar

Uislamu ni dini ya amani, hekima na uadilifu. Qur’ani Tukufu imeweka misingi ya kuishi kwa kuvumiliana miongoni mwa watu wenye mitazamo, madhehebu na imani tofauti. Tofauti za kimaoni na kifiqhi zimekuwepo tangu zama za Maswahaba, lakini hazikuwahi kuwa chanzo cha chuki au uhasama. Makala hii inaeleza umuhimu wa kuvumiliana na kuheshimiana kati ya madhehebu, kama inavyoelekezwa na Qur’ani Tukufu.

Qur’ani inaweka wazi kuwa tofauti za watu si ajali, bali ni hekima ya Mwenyezi Mungu: “Na lau Mola wako angalitaka, angaliwafanya watu wote umma mmoja; lakini hawataacha kutofautiana.” Suratu Huud 11:118. Aya hii inatufundisha kuwa kuwepo kwa tofauti hakuondoi udugu wala heshima ya kibinadamu.

Ingawa kuna tofauti, Waislamu wanaamrishwa kushikamana na umoja: “Na shikamaneni kwa Kamba ya Mwenyezi Mungu nyote kwa pamoja, wala msifarakane.” Suratu Aal Imraan 3:103. Umoja huu hauondoi tofauti za kifiqhi, bali unakataza chuki, fitna na mifarakano.

Qur’ani inawahimiza Waislamu wawe na subira na uvumilivu: “Na jihimizeni kusubiri na kusamehe; hakika hayo ni katika mambo ya azima.” Suratush-Shuuraa 42:43. Kuvumiliana na madhehebu mengine ni sehemu ya utekelezaji wa subira na maadili mema.

Qur’ani inakataza kulazimisha watu kufuata mtazamo fulani wa kidini:

“Hakuna kulazimisha katika dini.” Suratul Baqarah 2:256. Aya hii inasisitiza heshima ya hiari ya mtu na kukataa misimamo mikali dhidi ya waliotofautiana nasi.

Uislamu unafundisha namna ya kujadiliana kwa busara: “Lingania katika njia ya Mola wako kwa hekima na mawaidha mazuri, na jadiliana nao kwa njia iliyo bora.” Suratun Nahl 16:125. Hii ni misingi muhimu katika kushughulikia tofauti za kimadhehebu bila matusi au dharau.

Qur’ani inawahimiza watu kushirikiana katika mema: “Na saidianeni katika wema na uchamungu, wala msisaidiane katika dhambi na uadui.” Suratul Maa’idah 5:2. Hata kama kuna tofauti za kimadhehebu, Waislamu wana wajibu wa kushirikiana katika mambo ya kheri na maendeleo ya jamii.

Qur’ani inakataza dharau, kejeli na kubezana: “Enyi mlioamini! Watu wasiwadharau watu wengine…” Suratul Hujuraat 49:11 Kudharau dhehebu jingine ni kwenda kinyume na maadili ya Qur’ani.

Qur’ani inawataja Waislamu kama umma wa wastani: “Na hivyo tumekufanyeni muwe umma wa wastani.” Suratul Baqarah 2:143. Uvumilivu na kuheshimu tofauti ni sehemu ya huo wastani unaolinda heshima ya dini.

Kwa mujibu wa Qur’ani Tukufu, kuishi kwa kuvumiliana na madhehebu mengine ni wajibu wa Kiislamu na msingi wa amani ya jamii. Tofauti za kimadhehebu hazipaswi kuwa chanzo cha chuki, bali ziwe fursa ya kujifunza, kuheshimiana na kushirikiana katika mema.

Uislamu unatufundisha kuwa umoja, hekima, subira na uadilifu ndizo nguzo za kuimarisha dini na jamii. Waislamu wanapaswa kujiepusha na fitna za mifarakano na kushikamana na maadili ya Qur’ani ili kuilinda heshima ya Uislamu na kudumisha amani miongoni mwa watu.

MWISHO